Alışkanlıklar : Hayatınızı Adım Adım Değiştirin

Aliskanliklar-iyi aliskanliklar-yararli aliskanliklar

 

 

Alışkanlık nedir ?

Alışkanlıklar güzel bir hayat oluşturmanın temelidir. Çünkü alışkanlıklar her gün , çaba sarf etmeden uyguladığımız ve kolay kolay vazgeçemediğimiz eylemlerdir.

 

Duke üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre gün içinde yaptığımız eylemlerin %40 alışkanlıklarımız tarafından belirleniyor.

 

Yani günümüzün neredeyse yarısı oluşturduğumuz alışkanlıkların kontrolü altında. Uzun vadede bakacak olursak aslında alışkanlıklar nasıl biri olacağımızı ve neleri başarabileceğimizi de belirliyor.

 

Alışkanlıklar bizim düşünmemize gerek kalmadan her gün aynı rutini takip etmemizi sağlar. Bu aslında muazzam bir şey çünkü bu şekilde gün içinde yapmamız gereken yüzlerce şeyi tek tek düşünmek zorunda kalmıyoruz. Bu da hem diğer çok önemli işlerimize odaklanmamızı  hem de enerji tasarrufu yapmamızı sağlıyor.

 

Bunun tersi olsaydı , bildiğimiz şeyleri sürekli yeniden öğrenmemiz gerekirdi . Her gün yeniden araba sürmeyi , yeniden ayakkabı bağlamayı  , yazı yazmayı , okumayı ve gün içinde otomatik olarak yaptığımız bir çok şeyi yeniden öğrenmek , Düşünün bir ne kadar yorucu bir durum.

 

Ayrıca alışkanlıklar kazandığımızda gerekli eylemi yapmak için irade gücüne ya da motivasyona ihtiyaç duyulmaz. Çünkü beyin o eylemi otomatikleştirmiştir. Yani karar vermemiz gerekmez , sadece eylemi  yaparız. Bu da başarılı olmak için belirli alışkanlıklar kazandığımızda , başarımızın belli bir kısmının otomatik olarak gerçekleşmesi anlamına gelir.

 

Belirlediğiniz bir hedefi başarabilmek için gerekli olan eylemi alışkanlık haline getirdiğinizi düşünün , o eylemi hiç zorlanmadan her gün yaptığınızı düşünün , bu size hedefinize ulaşma yolunda ne kadar büyük bir avantaj sağlardı.

 

Başarılı insanlar, başarılı alışkanlıkları olanlardır.

Brian Tracy

 

Alışkanlıklar Nasıl Yapışkan Olur ?

 

Alışkanlıklar kazandığınızda çok faydalı ancak kazanması da bir o kadar zor olan eylemlerdir. Evet seçtiğiniz alışkanlığı yapmanız başta kolay olmayacak çünkü bu  gerçek bir değişim sürecine girdiğinizi gösterir ve değişimler kolay olmaz.

 

Aslında çoğunlukla da bir karar verdiğimizde , onun bir gün içinde çok etkili olup , hayatımızı bir anda değiştirmesini bekleriz. Aynısı alışkanlıklar içinde geçerli.

 

İlk başlarken istediğimiz yararlı alışkanlığı hemen kazanabileceğimizi ve onun kısa sürede hayatımızı değiştireceğini düşünürüz. Birkaç hafta sonuç gelmeyince de vazgeçeriz.

 

Ancak istikrarlı bir şekilde devam ederseniz , sonunda seçtiğiniz alışkanlık otomatikleşecek ve onu yapmadığınız zaman rahatsızlık duymaya başlayacaksınız. İşte o zaman alışkanlığı yapmak , yapmamaktan daha kolay olacaktır.

 

Bir araştırmaya göre de alışkanlık kazanmak ortalama 66 gün sürüyor. Tabi ki bu seçilen alışkanlığını zorluğuna göre değişen bir durum. Basit alışkanlıklar (diş fırçalama gibi) daha kısa sürede kazanılabiliyor.

 

İlk başlarda her zamanki gibi ufak adımlarla başlamak alışkanlığı kazanma süresini azaltacaktır. Aynı zamanda bu ufak adımları bir süre sonra birikip hayatınızda nasıl bir değişim yaptığını gördüğünüzde emin olun sizde şaşıracaksınız. Çünkü alışkanlık değiştirmek uzun vadede hayatınızı değiştirmek anlamına da gelir.

 

 

Alışkanlık Döngüsü

 

Alışkanlıkların gücü adlı kitabında Charles Duhigg , alışkanlık döngüsünden şu şekilde bahsediyor ;

Beyinlerimizin içinde vuku bulan bu süreç , üç aşamalı bir döngüdür. Önce bir işaret yani beynimize otomatik moda geçmesini söyleyen ve hangi alışkanlığı kullanacağını gösteren bir tetikleyici belirir.

 

Sonra , fiziksel,zihinsel veya duygusal olabilen bir rutin oluşur. Son olarak , bu döngünün gelecekte kullanılmak üzere hatırlanmaya değer olup olmadığına karar vermesinde beynimize yardımcı olan ödül ortaya çıkar.¹

 

Yani kısaca ;

 

1 – İşaret : Yapmamız gereken alışkanlığı bize hatırlatır.

2 – Rutin : Yaptığımız eylem.

3 – Ödül : Yaptığımız eylemin tekrar edilmesini sağlayan sonuç.

 

Bu alışkanlıklarımızın nasıl işlediğini anlatan bir süreçtir.Genel olarak alışkanlıklarımız bu süreçten olur. Bizde yeni alışkanlıklar kazanırken de bu süreci kullanacağız.

 

Yeni Alışkanlıklar Kazanmak

 

1 – Öncelikle edinmek istediğiniz bir alışkanlık seçin.

2 – Her zaman olduğu gibi seçtiğiniz alışkanlığı ufak parçalara ayırın.

3 – Seçtiğiniz alışkanlığı hatırlatacak bir işaret bulun.

4 – İşareti gördüğünüz zaman ufak parçaya ayırdığınız eylemi (rutini)  gerçekleştirin.

5 – Eylemi gerçekleştirdiğiniz için kendinizi ödüllendirin.

 

Teoriyi uygulamaya geçirelim.

 

1 – Alışkanlık olarak düzenli egzersiz yapmayı seçelim.

2 – Ufak parçaya ayırıyorum ve ilk 2 hafta sadece 5 dakika koşmaya karar veriyorum.

3 – İşaret olarak ; ben dışarıdan eve geldiğimde genelde aynı rutini izlerim , önce ellerimi yıkarım , üstümü değiştiririm ve bir şeyler atıştırırım. Üstümü değiştirdikten sonra bir şeyler atıştırıp rahatladığım için burada üst değiştirmeyi işaret olarak seçiyorum

Yani üstümü değiştireceğim zaman spor kıyafetlerimi giyeceğim.

4 – Daha sonra 5 dakika koşmak için dışarı çıkıyorum.

5 – Ödülüm de spor yapmış olmanın sağladı mutluluk ve rahatlama hissi.

 

Burada önemli nokta disiplinli olmak ve istikrar  sağlamak. İstikrarı sağlamak içinde çok ufak adımlarla başlamalısınız. Çok kolay yapın , hemen başlayabileceğini bir şey olsun.

 

Zamanı geldiğinde de yavaş yavaş arttırın. 10 dakika olsun sonra 15 sonra 20 derken bir süre sonra geldiğiniz nokta sizde hayranlık uyandıracak.

 

Hatırlayın : Zor şeyler alışkanlık halini alır, alışkanlık ise zor şeyleri kolaya dönüştürür.²

 

Biz şimdi yararlı bir alışkanlık kazandık , peki insanlar zararlı olduğunu bile bile neden eski alışkanlıklarına geri döner ?

 

Çünkü alışkanlıklar beynimizden silinmez. Evet değiştirebilirsiniz , yok sayabilirsiniz ancak eski alışkanlık beynimizden tamamen silinmez. Her zaman oralarda bir yerde durur.

 

Bu  yüzden de zararlı alışkanlığınızdan kurtulmak istiyorsanız yeni kazanmak istediğiniz alışkanlığı , eski alışkanlıkla değiştirin yani zararlı alışkanlığınızın işaretini bulduktan sonra yeni alışkanlığınızı uygulamaya ve devam ettirmeye çalışın.

 

 

Yararlı Alışkanlıklar

 

Sizin için şuan en önemli konu ne ise o konuyla ilgi bir alışkanlık kazanmanızı tavsiye ederim. Sağlık , ilişkiler , spor ve diğer birçok şeyde dahil olmak üzere en önemli konunuzu seçip , uygulamanız diğer alışkanlıkları kazanmanız içinde destekleyici olacaktır.

 

Ben aklınızda bulunması için etkili olduğunu düşündüğüm birkaç alışkanlık yazdım isterseniz bunlardan biriyle de başlayabilirsiniz.Hatta biriyle başlayın.Unutmayın alışkanlıklar oluştururken en önemli nokta ufak adımlarla başlamak.Çünkü o ufak adımlar daha sonraları sizin çok büyük yollar kat etmenizi sağlıyor.

 

1-Erken kalkmak

 

Birçok başarılı kişide var olan bir alışkanlıktır. Birçok yararlı katkısı dışında , en azından iki farklı yönden size katkı sağlayabilir.

 

Birincisi ; herkes uyurken siz hedefleriniz ve hayalleriniz için çalışıyor olacaksınız. Odağınızı net bir şekilde istediğiniz şeye verebileceksiniz. Dikkat dağıtıcı şeyler sabah saatlerinde en aza inmiş durumda olduğu için işiniz bölünmeyecek ve daha huzurlu bir şekilde bitirebileceksiniz.

 

İkincisi ; isterseniz günün erken ve huzurlu saatlerini kendinize vakit ayırarak geçirebilirsiniz. Yapmaktan keyif aldığınız bir şey yapabilirsiniz ya da hep yapmak isteyip hiç yapamadığınız bir şeyi deneyebilirsiniz. Bu sayede de güne güçlü bir başlangıç yapmış olursunuz.

 

 

2-Sağlıklı beslenme

 

Şunu kabul etmeliyiz ki sağlık olmadan hiçbir şey olmuyor. Sağlığımızın değerini de en çok onu kaybetmeden bilmemiz gerekir.

 

Fiziksel olarak , ruhsal olarak kendimizi iyi hissetmek için , enerjimizi korumak için sağlığımıza özen göstermeliyiz. Bunun içinde beslenmemize gereken önemin verilmesi hem uzun hem kısa vadede bize çok daha olumlu anlamda geri dönecektir.

 

 

3- Egzersiz

 

Egzersiz de beslenme gibi sağlığa sayısız yararı olan bir alışkanlıktır. Egzersiz stresinizi azaltır , kendinizi iyi hissetmenizi sağlar , üretkenliğinizi arttırır. Daha bir çok faydası var . Ayrıca egzersizi en kısa sürede alışkanlık haline getirmenizi de tavsiye ederim.

 

 

4-Kitap okumak

 

Kitap okuma alışkanlığı maalesef ülkemizde pek fazla olamayan bir alışkanlık. Oysa başarıya ulaşma yolunda da en gerekli alışkanlıklardan biri.

 

Günümüzde neredeyse her konu ile ilgili kitap bulunuyor. Ayrıca istediğiniz kitaplara ulaşmakta çok zor değil. Bu yüzden hedefleriniz yolunda gerekli bilgileri öğrenmek için , hatalardan kendinizi korumak için , başarıya ulaştıktan sonra başarıyı devam ettirebilmek için kitap okumak vazgeçilmez bir alışkanlıktır.

 

Bundan dolayı bu alışkanlığı da en hızlı şekilde kazanmanızı tavsiye  ederim.

 

5 – Şükür Etmek

 

Şükür  duygusu birçok yönden bizi olumlu yönde etkiler . Şükür ettiğimizde , nelere sahip olduğumuzu hatırlarız , hayatımızdaki güzelliklerin farkına varırız. Bizde olanı sadece kaybettiğimizde değilde , kaybetmeden de değerini biliriz.

 

Her sabah ya da akşam  şükür ettiğiniz 3 şeyi kağıda yazın. İsterseniz daha sık yapabilirsiniz ama en azından günde bir defa yapın . Sabah yaparsanız güne daha mutlu başlamanızı , akşam yaparsanız daha mutlu uyumanızı sağlayacaktır.

 

Kötü Ve Zararlı Alışkanlıklar

Biz mantıklı olarak düşündüğümüzde sigara içmenin zararlı olduğunu fazlasıyla iyi bir şekilde biliyoruz.Bunu bildiğimiz halde içmeye devam ediyoruz.

 

Genelde bunun sebebi kısa vadeli zevke yönelmek oluyor.İnsanlar en basit şekilde acıdan kaçıp zevke yönelmeyi istiyor ve biz her ne kadar mantıklı düşünüyor olsak da bir stres anında beynimizin bu kısmı bastırılıyor ve biz yine kısa süreli zevke yöneliyoruz.

 

Kötü alışkanlıkları bırakmakta bu yüzden zor bir hale geliyor.Bu durumdan kurtulmak için yapılabilecek şeylerden biriside zararlı alışkanlıkları çok fazla acıya bağlamaktır.

 

Yani oturup kendinize bir hesap yapın.

Acıya Bağlayın

Sigara içmenin bana maliyetleri nelerdir ?

Sigara içerek ödüyor olduğum bedeller nelerdir ?

Bana zihinsel yönden maliyetleri neler  ?

Bana sağlık açısından maliyetleri neler ?

Bana maddiyat açısından maliyetleri neler ?

Bana sosyal açıdan maliyetleri neler ?

Sigara içmenin sevdiğim insanlar için maliyetleri neler ?

Sigarayı bırakmazsam gelecekte neler yaşayacağım ?

 

Zevke Bağlayın

Sigarayı bıraktığımda kendimi nasıl hissedeceğim ?

Zihinsel olarak kendimi nasıl hissedeceğim ?

Sağlık açısından ne durumda olacağım ?

Maddiyat açısından ne durumda olacağım ?

Sosyal açıdan ne durumda olacağım ?

 

 

Tüm bu soruları sorup cevapladıktan sonra yukarıdaki verdiğim uygulamaları gerçekleştirebilirsiniz.Ayrıca sigara içme eyleminin yerine kesinlikle size aynı keyif duygusunu yaşatacak başka bir alışkanlık ya alışkanlıklar bulmayı unutmayın.

 

Aşağıdaki videoda kötü alışkanlıkları bırakmak için farklı bir fikir sunulmuş isterseniz onu deneyebilirsiniz.(Türkçe alt yazı mevcut.)

 

 

 

 

Son Olarak

 

Alışkanlıklar başarımızda gerçekten çok önemli rol oynar . O yüzden yeni ve yaralı bir alışkanlık kazanmaya en kısa zamanda karar vermelisiniz. Size bahsettiğim adımları uygulayarak en azından alışkanlık kazanma sürecini birazda olsa hızlandırmış olursunuz.

 

Sizin değiştirmek istediğiniz  veya kazanmak istediğiniz alışkanlıklar var mı ?

Ya da alışkanlık kazanmak için uyguladığınızı yöntemler ?

 

 

 

 

Kaynaklar

Yorum Yaz