Hedef Nasıl Belirlenir ? Hedef Belirleme Sanatında Ustalaşın !

hedef belirlemek-hedef nasıl belirlenir

Hedef belirlemek motive olmamızı sağlar

 

Hedef belirleme ve bu yolda ilerlemek kişiye disiplin kazandıracağı gibi birçok faydalı özellik daha kazandıracaktır. En önemlisi de hedefimize ulaştığımızda hayalimize ulaşmış olmamızdır.

 

Bu yolda da adım adım başarı yöntemini izlememiz gerekir.Yani adım adım hedef belirleme.

 

 

Hedef Belirleme Neden Önemli

 

Birçok kişi herhangi bir konuda başarılı olmak için uğraşır ancak sonuçta genellikle başarısızlık karşısında durur.Bu durumun en önemli sebeplerinden biri hedef belirlemedir.Hedef belirlemek hayatın her alanında ne istediğinizi netleştirmenizi sağlar.Sağlık,kariyer,eğitim,ilişkiler ve birçok diğer konuda ne istediğinizi bilmek onu nasıl elde edebileceğinizi de gösterir.Bundan dolayıdır ki hedef belirleme ve hedefe ulaşma hayatta başarı için kilit rol oynar.

 

İsterseniz günde 8 saat şut idmanı yapın,eğer tekniğiniz yanlış ise en iyi şartla ”çok iyi yanlış şut atan ” bir oyuncu olursunuz.Oysa işin temel tekniğini çok iyi öğrenirseniz ne iş yaparsanız yapın alanınızda yükselirsiniz.

Micheal Jordan

 

NBA efsanesi Micheal Jordan aslında bu sözüyle hedef belirlemenin de önemine değinmiş.Eğer siz bir konu hakkında hedef belirlemeden karmaşık bir şekilde uzun  saatlerde çalışsanız başarısız olma ihtimaliniz yüksektir.En iyi şartla ”çok çalışan” biri olursunuz.Çalışkan olmak iyidir ama karmaşık çalışmak değil.

 

Karmaşık çalışmamak içinde hedef belirleyebilmemiz gerekiyor.Basketbolda iyi şut atabilmek için nasıl temele inmemiz gerekiyorsa , iyi ve akıllıca hedefler belirleyip onlara ulaşmak içinde temele inip oradan başlamamız gerekir.

 

Hedefe Ulaşmak

 

Hedef belirleme ve ulaşma sanatında beynimizden en verimli şekilde yararlanmak  işimizi birçok yönden kolaylaştıracaktır. Ayrıca hedefe ulaşma sürecini de özellikle büyük hedefler için hızlandıracaktır.

 

Peki ama bu yolda beynimizden en verimli şekilde nasıl faydalanabiliriz ?

 

Aslında birçok kişinin başına gelen bir örnekle açıklayayım.Yeni bir ayakkabı aldık diyelim(ya da herhangi bir eşya) ve mutluyuz çünkü istediğimiz ve kendi tarzımıza uygun bir ayakkabı. İlk defa giydik ayakkabıyı ve sokağa çıktık. Çıktıktan sonra bir anda ya sizin ayakkabınızla aynı olan ya da ayakkabınıza çok benzeyen ayakkabılar dikkatinizi çeker.

 

Bu aslında beynin sizin için çalışıyor olmasıdır. Çünkü siz beğendiğiniz bir ayakkabı aldınız bunun sonucunda mutlu oldunuz ve beyniniz ayakkabıyı sizin için önemi olan bir şey olarak kayıt etti. Bu yüzden de etrafınızda bu ayakkabıyla ilgili şeylere daha çok dikkat etmeye başladı.

 

Yani beynimiz bizim için önemli olana odaklanır ve bizim için önemli olmayan şeyleri yok sayar. Bu yüzden de sizin önem verdiğiniz  şeylerle ilgili hem daha çok şey duyar hem de daha çok şey görürsünüz.

 

Bu durumu hedef belirleme ve ulaşma sanatına uyarlayalım. Hayatta her şey için hedef belirlemenizi tavsiye etmem. Çünkü bir zaman sonra hedef belirleme size bıkkınlık verebilir ve hedef belirlemekten vazgeçmek isteyebilirsiniz. Bu da asıl ulaşmanız gereken hedefleri koymanıza engel olabilir.

 

Bundan dolayı hedef belirleme işlemini gerçekten sizi heyecanlandıran , sizin için önemli olan , tutkuyla istediğiniz şeylere uygulamak hem kısa vadede hem de uzun vadede çok faydalı olacaktır.

 

Hedef Belirlemeye Başlarken

 

Hedef belirlemeye başlamadan önce ilk yapmamız gereken tam olarak nerede olduğumuza bakmaktır. Burada yapmanız gerekenler şöyle;

 

1 – İlk önce sakin kafayla , sessiz bir yere oturun.

2 – Elinizde kağıt kalem olması sizin için iyi olacaktır.

3 – Ben kariyerimde,eğitimimde,ilişkilerimde (aklınıza gelen diğer şeylerde) nerede bulunuyorum?Bulunduğum yerden mutlu muyum?Hemen değiştirme fırsatım olsa hangi konuda , ne değiklik yapardım ?

 

Bu adımları uygulamak hayatınızda hangi konumda olduğunuzu bulmanızda etkili olacaktır.Bu adım basit olmalı ki siz de hayatınızda temelde değiştirmek istediklerinizi bulabilin.Ayrıca bu soruları kendinize sormak için çok beklemeyin çünkü beklemek heves ya da ilgi kaybına yol açar bu da hedef  belirlemeyi geciktirebilir ve hatta tamamen hedef belirlemekten vazgeçebilirsiniz.Bu yüzden sakin kafa , sessiz bir yer ve kaleminizi aldığınız an soruyu sorun.

 

Bu sorular cevaplarken lütfen ilk başta aklınıza ne cevap geliyorsa yazın.Artık yazacak başka cevap kalmadığında kalemi bırakıp kağıt üzerinde düşünün. Bu sayede cevaplar hem daha net hem de daha somut bir hal alır.Bu yüzden ilk önce aklınıza ne gelirse yazın. Ardından kalemi bıraktığınızda verdiğiniz cevaplar hakkında derin düşünüp etkili hedef belirlemenin yolunu açarsınız.

 

 

net hedef belirleme-hedef belirlemenin onemi-hedef nasıl belirlenmeli

 

Hedef Belirleme Sanatı

 

Bilgiyi beyne dilim dilim vermek , sindirmesi için zaman tanımak yapısal bir gerekliliktir.

Mümin Sekman

 

 

Hedef belirlemeye başladığınızda aklınızda bulundurmanız gereken en önemli şey küçük adımlarla ilerlemektir.Büyük adımlar atarak da ilerleyebilirsiniz ancak bu hem yorucu hem dikkat dağıtıcı  hem de zor olur.Bu yüzden birçok şeyin temeli olduğu gibi hedef belirlemenin de temelinde küçük adımlar var.

 

Akıllı (SMART) Hedef Belirleme  Sistemi

 

İngilizce S.M.A.R.T(akıllı)  harfleriyle kodlanan bu sistem genelde yaygın olarak bilinen bir sistemdir.

  • S harfi specific (özel,belirli) ,
  • M harfi measurable (ölçülebilir)
  • A harfi attainable (ulaşılabilir)
  • R harfi relevant (amaca uygun)
  • T harf ise time bound (zaman sınırı) kelimelerini temsil eder.

 

Özel Hedef

 

Hedef belirlemede genelleme yapmak başarıya ulaşmada büyük bir engel oluşturuyor.Bu yüzden genellemeyi en özele indirmeye çalışın.Örneğin;

 

1-”Yeni yılda kilo vermek istiyorum”

mu daha net yoksa

2-”Yeni yılda mart ayına kadar 10 kilo vereceğim”

mi daha net ve daha güçlü bir ifade.

 

İşte bu farkı oluşturan unsurlardan biri aslında.Aynı zamanda ”vereceğim,yapacağım” diyebilmekte en kritik noktalardan biridir.Çünkü siz kendinizi bir şey adadığınız zaman,  kendi kafanızda o bir şeyi bitirdiğiniz zaman, başka bir şeyi sonuç olarak kabul etmediğiniz zaman, işte tamda o anda başka çok bir şeyin önemi yoktur.

 

Siz artık kendisini hedefine adamış biri olursunuz ve bu daha önce olduğunuz kişi değildir.Yani  baştan kazanmış olursunuz.Kendi özel hedefinizi bulduğunuzda – yani annenizin,babanızın,eşinizin,ya da herhangi birinin değil- ve bu gerçekten  sizde farklı duygular uyandıran bir şey olduğunda onu kendinize özel kılın onu sahiplenin ve onu gerçekleştirmek için elinizden geleni yapın.

 

Ölçülebilir Hedef

 

Biz ölçebildiğimiz şeyi geliştirebiliriz.Çünkü ölçtüğümüz şey bize sonuç verir, sonuç veren şey bizim hangi noktada olduğumuzu gösterir , hangi noktada olduğumuzu bilmekte bizi gelişime yönlendirir.Diğer taraftan hem hedefe nasıl ulaşabileceğimizi hem de bu yolda neler yapmamız gerektiğini belirlemekte çok zorlanırız.

 

Örneğin; Müzisyen olmak istiyorsunuz ve en başta enstrüman olarak gitarı çalmak istiyorsunuz

 

Hedef : Gitar çalmayı öğren

Özel hedef : İlk bir ay içinde temel vuruş ve temel notaları öğren.

Ölçülebilir Hedef : İlk üç ay içinde 5 şarkıyı tamamen çalmayı öğren.

 

Burada ilk üç ayı tamamlayıp hedef listenize geri döndüğünüzde 5 şarkı çalıp çalamadığınızı  ölçebilirsiniz.Ayrıca bu şekilde hangi hedeflere daha kolay ulaşılabilir hangilerine daha zor ulaşılabilir onu da kafanızda netleştirebilirsiniz.

 

Ulaşılabilir Hedef

 

Ulaşılabilir hedef belirlemek sizi daha sonra belirleyeceğiniz hedefler içinde motive edecektir.Ulaşabildiğiniz hedef demek ne kadar küçük olursa olsun bir şeyi başarmış olduğunuzu ispatlar ve aynı zamanda başarma hazzını yaşamanıza olanak sağlar bu da hedef belirleme ve hedefe ulaşmada size hem güç verir hem de güven kazandırır.

 

Güven kazanmış şekilde hedef belirlerken de belirlediğiniz  hedefler sizi hayattaki büyük amacınıza doğru götüren gerçekten büyük hedefler olacaktır.Bazen bir şeyi başarmadan önce onu başaracağımıza dair ipuçları ararız.Ancak sizin hayattaki büyük amacınızı alt ulaşılabilir hedeflere ayırıp bu yolda alt hedefleri teker teker gerçekleştirdiğinizi gördüğünüzde kendinizi hayattaki büyük amacınız için hazır hissetmeye başlarsınız.

 

Örneğin;

1-”Bir ayda 15 kitap bitirmek istiyorum”

2-”Her gün en az 30 dakika kitap okuyacağım”

 

Yukarıdaki birinci hedef çok gerçekçi sayılmaz , bir ayda 15 kitap bitirmek için tam zamanlı kitap okumak lazım o da çok mümkün değil.Ancak ikinci hedefe baktığınızda hem özel hem ölçülebilir hem de ulaşılabilir bir  hedeftir.Aynı zamanda etkisi de çok güçlüdür.Günde 30 dakika ayırmak çok fazla bir şey değil , çoğu kişi günlük 30 dakikayı bu kadar faydalı bir etkinliğe rahatlıkla ayırabilir.Ancak uzun vadede baktığımızda çok etkili.

 

Bir kişi 30 dakikada 15 sayfa okusa, bir ayda 900 dakika okumuş olup 450 sayfa kitap okumuş olacak ki 24 saatlik bir günde 30 dakika kitap okumaya ayrılması gereken en az miktardır.Eğer 1 saat ayrılırsa ayda yaklaşık 1000 sayfa kitap okunmuş olacaktır.Kısa vadede ne kadar kolay olduğunu ve uzun vadede ise ne kadar etkili olduğunu görüyoruz ve bu da hedeflerimizi ulaşılabilir belirleyip ,günlük küçük parçalara ayırmanın önemini gösteriyor.

 

Amaca Uygun Hedef

 

Hedefinizi hem başta belirlerken hem de küçük günlük parçalara ayırırken amaca uygun olmasına dikkat edin.Yanlış bir hedefi tamamlamak sizi asıl hedefinize gitmekten de soğutup vazgeçmeniz  ya da amacınızı ertelemenize sebep olabilir.Bu yüzden  hedefinizi  belirlemeden önce hayattaki amacınız , büyük planınızı iyi bir şekilde belirlemeniz gerekir.

 

Örneğin; Hedefiniz vücut geliştirmek.

1-”Her gün 20 şınav çekeceğim.”

 

2-”Hafta 3 gün spor salonunda 2 şer saat vücut çalışacağım.”

 

Burada ikinci hedef amacınıza gitmenizde çok daha yardımcı olacak ve asıl amacınıza çok daha uygun bir hedeftir.

 

Zaman Sınırı

 

Akıllı hedef belirleme sisteminde diğer önemli unsurda zaman sınırıdır.Eğer hedefinizin ne zaman bitmesi gerektiğini belirlemezseniz , hedefinizi herhangi bir zamanda bitirirsiniz. Herhangi bir zamanda bitirdiğiniz bir hedefte sizin asıl ihtiyacınız olan başarıyı değilde herhangi bir başarıyı getirir ve bu da büyük planınızdan herhangi bir şey yüzünden uzaklaşmanıza sebep olur.

 

Tabi ki her seferinde zaman sınırını tutturamayabilirsiniz ancak zaman sınırı belirlemek hem sizi hedefe ulaşmak için yapmanız  gereken işe daha motive olmanızı hem de eylemlerinizi daha planlı bir şekilde uygulamanızı sağlar.

 

Örneğin ; Kitap yazmak istiyorsunuz.

1-”Bu yıl içinde kitabımı basmak istiyorum.”

2-”Kitabımın giriş kısmını 3. gün bitirmiş olacağım”

 

Gördüğünüz gibi burada da ikinci cümle hem daha güçlü hem de daha net bir cümle.İşlerinizi hızlandıracak ve küçük adımlarla ilerlemenizi sağlayacak bir hedef cümlesi.Bu yüzden yazmaya başlaması da daha kolay olur, başladıktan sonra yeni hedefler belirlemek ve bu yolda ilerlemekte daha kolay olur. Nasıl olsa ilk hedefi tamamladıktan sonra  büyük planınız ile aranızda duran tek şey ikinci hedefiniz olacaktır.

 

 

Hedef koyma ve hedefe ulaşma sanatında ustalaşmak için küçük şeylerle başlaman gerekir.

Robin Sharma

 

 

25/5 Kuralı Hikayesi (2 Liste Kuralı)

 

Dünyanın en zengin kişilerinden biri olan Warren Buffett bir gün pilotu ile konuşmaktadır. Konu pilotun kariyer öncelikleri hakkındadır. Warren Buffett pilotundan kariyer önceliklerini belirlemesi için bir kağıt çıkarmasını ister . Pilot kağıdı çıkarır daha sonra Warren Buffett pilotundan kariyerindeki en büyük 25 hedefi kağıda yazmasını ister.

 

Pilot en büyük 25 kariyer hedefini yazar. Bu sefer Warren Buffett bu 25 hedef için de en önemli olan 5 tanesini  daire içine almasını ister. Pilot biraz düşündükten sonra en önemli 5 hedefi hakkında karara varır ve onları işaretler.

 

Bu noktadan sonra pilotun elinde 2 liste vardır. Birincisi 5 en önemli hedefi bulunan ve ikincisi diğer hedeflerinin bulunduğu listedir. Pilot belirlediğin en büyük 5 hedef için hemen çalışmaya başlayacağını belirtir. Warren Buffett ona ” Peki daire içine almadıklarını ne yapacaksın?” diye sorar.

 

Pilot cevap verir, ”En büyük 5 hedefim benim ilk odağım olacak , ama diğer 20 hedef ikinci sırada olacak. 20 hedef hala önemli bu yüzden onlarla uygun gördüğüm zaman, aralıklı olarak çalışmaya devam edeceğim. Onlar acil değil ancak onlara özel çaba göstermek için plan yapacağım.”

 

Warren Buffett cevap verir , ” Hayır. Yanlış anladın. Daire içine almadığın her şey senin uzak durman gerekenlerin listesi. Ne olursa olsun , en büyük 5 hedefini tamamlayana kadar diğer hedeflere dikkatini vermemelisin.”

 

1. Adım : Hayatınızda sizin için önemli olan 25 hedef belirleyin

2. Adım : Bu 25 hedef içinde sizin için en önemli olan 5 hedefi belirleyin.

3. Adım : En önemli 5 hedefinizi gerçekleştirinceye kadar diğer hedefler ile ilgilenmeyin.

 

Burada belirlediğiniz 5 büyük hedef, sizi heyecanlandıran ve hayal kurmanızı sağlayan hedefler olacaktır.Bu durum hem motivasyonunuzu arttıracak hem de tembelliği yenip harekete geçmenizi kolaylaştıracaktır.

 

Hayal Bölgesi

 

Kesinlikle başarılı olacağınızı bilseydiniz ne yapardınız ?

 

Bu gerçekten güçlü bir soru ve kendimize sormamız gereken soruların başında gelen bir sorudur.Bu soru bizi düşünmeye ve cesur bir şekilde hayal kurmaya iter  o yüzden bu soruyu kendinize sorun.

 

Soruya birçok cevabınız çıkabilir.Bu durumda cevaplarınızı gözünüzde canlandırın ve bir soru daha sorun kendinize.

 

Hangi  büyük hayal sizi heyecan , coşku ve neşe durumuna taşıyor ?

 

Bu sorulara verdiğiniz cevaplara göre de hayatta sizin için önemli olanın ne olduğunu ve hayattaki önceliklerinizin ne olduğunu belirleyebilirsiniz.Bu sayede hedef belirlemenizde daha net ve kolay olur.

 

Bu sayede neye evet neye hayır demeniz gerektiği de netleşir.Çünkü bir kez hayallerinizi ve hedefleriniz netleştirdiğiniz de diğer önemsiz şeylere hayır demeniz gerekir. Eğer yolunuz sisli ise hangi yoldan döneceğinizi ya da nereye gittiğinizi seçemezsiniz. Ulaştığınız yer herhangi bir yolun götürdüğü yer olur.

 

Ancak yolunuzu net bir şekilde gördüğünüzde , hangi yoldan nereye gideceğinizi bildiğinizde hem varacağınız yere daha çabuk ulaşırsınız hem de yolun sonunda nerede olmanız gerektiğini net bir şekilde bilebilirsiniz.

 

Bu yüzden net bir şekilde hayallerinizi ve hedeflerinizi belirlemekte büyük önem taşır. Netlik olduğunda ne yapacağınızı , ne yapmayacağınızı , nelerle ilgilenmeniz gerektiğini ve nelerle ilgilenmemeniz gerektiğini daha iyi anlarsınız.

 

Engeller çıktığında yolunuz net olduğu için , nereye gittiğinizi bildiğiniz için esnek olabilirsiniz. Eğer bir çözüm işe yaramıyorsa bu yolda , diğeri yarar diyebilirsiniz. Başarısızlıkları vazgeçmek için kullanmazsınız. Tam tersi başarısızlığı , yolunuzda diğer engelleri alt etmeniz için hazırlanmış bir öğrenme süreci olarak kullanırsınız. Başarısızlıktan yıkılmazsınız onunla kendinizi yenilersiniz.

 

 

 Bir şey yaparsanız ve bu işe yararsa harika! Bir şey yaparsanız ve başarısız olursanız daha iyi bile olabilir.Yaptıklarınıza dikkat ederseniz başarısızlık bir öğretmendir.

                                                                                                                                             Bernard Roth

 

 

Motivasyon için sözler veya videolara ihtiyacınız kalmaz çünkü hedefinizi , hayalinizi net bir şekilde gördüğünüzde o sizin için gerçekten önemliyse motive olursunuz. Düşünmek bile sizi heyecanlandırır ve harekete  geçirir.

 

Yani yolun en başında net ve gerçekten sizi heyecanlandıran , sizin için önemli olan hedefler belirlemek bütün yolu olumlu anlamda etkiliyor.

 

Eyleme Geçmek İçin Çevre Düzenlemesi

 

Hedef belirlerken netlikle birlikte en ama en önemli unsur belirlediğiniz hedefi günlük parçalara yani ufak ufak parçalar ayırmaktır. Net ve sizin için önemli olan hedefinizi belirledikten sonra büyük hedefinizi günlük uygulanabilir parçalara ayırmalısınız. Her gün sizi hedefinize yaklaştıracak olan bir eylem belirleyip buna uyarsanız büyük hedefiniz yavaşça küçülmeye ve ulaşılabilir olmaya başlayacaktır.

 

Hedefinizi günlük eylem parçalarına ayırdıktan sonra o eylemleri günü geldiğinde yapabilmelisiniz. Bazen yorgun olursunuz bazen de başka bir şey olur ve eylemi atlamak isteyebilirsiniz.

 

İşte burada çevre düzenleme size kolaylık sağlayacaktır.

 

Belirlediğiniz hedefiniz ne ise ona ulaşma yolunda yapmanız gereken eylemlerde hedefiniz ile doğru orantılıdır genelde. Bundan dolayı çevrenizi hedefe yönelik düzenlemek uygulamanız gereken eylemlerde itici güç olarak size yardım edecektir.

 

Büyük hedefinize bağlantılı olan şeyleri ki bunlar kitap, eşya, resim, müzik, belirli eşyalar ya da başka bir şey olabilir. Ancak büyük hedefinize ve parçalara ayırdığınız günlük hedeflerle ilgili olması gerekir.

 

Eyleminiz için gereken eşyaları çok kolay şekilde ulaşabileceğiniz ve her zaman görebileceğiniz yerlere koyun. Bu hem eylemlere başlamak için oluşan direnci azaltır hem de hedefinizin ne kadar önemli olduğunu kendinize tekrar tekrar hatırlatmış olursunuz. Böylece başarı yolunda yıkılmadan günlük küçük ama etkili adımlarla ilerlersiniz.

 

 

İstikrarlı olan günlük ilerlemeler zaman içinde çarpıcı sonuçlara yol açar.

                                                                                                                                      Robin Sharma

 

 

Son Olarak

 

Şimdi başarı yolunda ilk ve sağlam adımımızı atmış bulunuyoruz . Hedeflerimizi , hayallerimizi net bir şekilde planladık . Bu başarı için tek şart olmasa da en önemli gerekliliklerinden biridir.

 

Hedefleriniz belli değilse eğer karşınıza faydalanabileceğiniz fırsatlar çok çıkmayacaktır. Çıksa bile hedefiniz net olmadığın için onu tanımayabilirsiniz.

 

Ayrıca bir işi yapabilmek için o iş dışındaki her şeye hayır demeniz gerekir ve hedeflerinizin net olması sayesinde de neye hayır demeniz gerektiğine rahatlıkla karar verebilirsiniz.

 

 

Kaynaklar

  • Mindtools
  • Success
  • Mümin Sekman , Her Şey Beyinde Başlar
  • Mümin Sekman , Hayat Bilgesi
  • Robin Sharma’nın sözü Ferrari’sini Satan Bilge’den alıntıdır.
  • Robert Anthony , İyi Düşün İyi Yaşa
  • Bernard Roth , Başarma Alışkanlığı
  • James Clear

Yorum Yaz